DOĞAL YAPI:
Tekirdağ iline 38 km uzaklıkta olan Çorlu, Ergene
havzasında ve Trakya’nın merkezi bir yerinde, plato yüzeyinin
üzerindeki düzlükte yer alır. Doğudan Silivri, Muratlı ve Lüleburgaz
ilçeleri ile çevrilidir. Güney de ise; Marmara Denizi ve Marmara
Ereğlisi bulunmaktadır, Yüzölçümü 899 km2’dir.
Çorlu’nun denizden yüksekliği 193 m’dir. Yıldız
Dağlarının uzantısı halinde sokulan sırtlar, Çorlu’nun en yüksek
kesimini oluşturur. Çorlu arazisinin büyük bölümü Ergene havzası
içinde yer alır. Çorlu Yıldız (Istranca) Dağlarından aşınan ve
akarsulardan sürüklenen tortuların depolandığı bir dolgu bölgesidir.
Ayrıca bu bölge, Ergene Havzası ile Marmara kıyı şeridi arasındaki
su bölümünün ayırım sınırıdır.
Çorlu’da en fazla ince elemanlardan meydana gelen
orman toprağı ile karışık kırmızı-kahverengi topraklar yaygındır.
Kalınlığı yer yer 30-40 cm’yi bulan bu topraklar son derece verimlidir.
Eski tarihi belgelerde ormanlarla kaplı olan Ergene Havzası tarih
boyunca gelen istilalar sırasında tahrip edilmiş, yakacak ve tarla
olarak kullanılmak maksadıyla yok edilmiştir.
Ergene Çay’ı ,Çorlu ‘nun 12 km. kuzeyinden geçer.
Ergene, Meriç nehrinin önemli bir koludur. Çorlu ilçesinden Ergene
çayı, Muratlı yakınlarından Çorlu deresini de alarak batıdan Meriç
nehrine ulaşır.
İlçenin sahip olduğu toprakların çok büyük bir kısmı
( 702.290 dekarı ) işlenen arazidir.
Çorlu, Karadeniz ile Akdeniz arasında yer aldığı
için bu iklim bölgelerinin etkileri altındadır. Kuzeyden inen
soğuk hava kütleleri ile güneyden, Akdeniz ve Ege’den gelen nemli-ılık
hava akımları bölge iklim yapısını etkiler. Kış ayları soğuk ve
yağışlı geçmektedir. Yazlar sıcak ve kuraktır. Yıllık yağış miktarı
571 milimetredir.
TARİH
Çorlu, tarihin çeşitli dönemlerinde Makedonya, Roma
ve Bizans egemenliğinde kalmıştır. Zaman zaman Hun, Avar ve Peçenek
akınlarına da maruz kalmıştır. Ayrıca İstanbul üzerine çeşitli
seferler düzenleyen Arap ordularının istilasına da uğramıştır.
Ortaçağda burada Bizans’ı korumak için kullanılan
Thzolous (Trizallum) kale kentinin bulunması İstanbul yolu üzerinde
yer alan Çorlu’ya askeri bir önem kazandırmıştır
Çorlu’nun adı ile çok değişik ifadeler mevcuttur.
Eski atlaslarda şehrin adı Thzolous, Trizallum şeklinde geçmektedir.
Bizans döneminde peyniri meşhur olduğu için Peynir Kasabası anlamında
“Tribiton” adı verilmekte, bazı eserlerde “Sirello” şeklinde geçmektedir.
Halk arasında Çorlu adının, çorak, işe yaramaz anlamındaki “Çor”
veya “ Çur ” ’dan kaynaklandığı, şehrin Türkler tarafından alınışı
sırasında zorluklarla karşılaşıldığından zor kelimesine benzetme
yapılarak “Çor “ ‘dan geldiği ifade edilmektedir.
Çor veya Çur terimi eski Türk boylarında yüksek
bir rütbe veya unvan olarak kullanılmaktaydı. Çor veya Çur’dan
Çorlu şehrinin adı çıkmıştır.
Çorlu 1357’de I. Murat tarafından fethedilerek Osmanlı
topraklarına katılmıştır. Süleyman Paşa ve Orhan Gazi’nin ölümleri
üzerine tekrar Bizans egemenliğine geçen Çorlu, 1361’de kesin
olarak Türklerin hakimiyetine girmiştir.
Çorlu, imparatorluk döneminde ilk defa II. Beyazıt
ile oğlu Şehzade Selim ( Yavuz ) arasında geçen baba – oğul savaşında
yer almıştır. Şehzade Selim ile II. Beyazıt Çorlu yakınlarındaki
Uğraşdere’de karşılaşmış ve Şehzade Selim babasının kuvvetleri
önünde yenilmiştir.
1512’ de tahtını oğluna bırakan 2. Beyazıt, Dimetoka
Sarayı’na giderken Çorlu Konağı’nda ölmüş. Daha sonra Yavuz Sultan
Selim de İstanbul’dan Edirne’ye giderken 21 Eylül 1520’ de aynı
topraklarda ölmüştür.
Eylül 1676’da ise Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmet Paşa,
Çorlu ile Karıştıran arasındaki Karabiber Çiftliği’nde vefat etmiştir.
Çorlu, 18. yüzyılda Kırım’dan uzaklaştırılan hanzadelerin
ve Girayların sürgün yerlerinden biri olmuştur.
Çorlu 1876’da geçici olarak Rusların eline düştü.
1912 – 1913 Balkan savaşlarının I. devresinde Osmanlı Doğu Ordusu
Kumandanlığı karargahı Çorlu’da idi. 5 – 6 Aralık 1912 Balkan
Savaşı’nda Bulgarların eline geçti. Balkan savaşlarının II. devresinde
Edirne’ye doğru ilerleyen Türk Ordusu tarafından 15 Temmuz 1913’de
kurtarıldı.
Çorlu 25 Temmuz 1920’de Yunan işgaline uğradı. 15
Ekim 1922’de Türk Jandarma Kuvvetleri tarafından bu işgalden kurtarıldı.
Çorlu halen, savunma bakımından önemli bir garnizon
olma özelliğini devam ettirmektedir.
TARİHİ KÜLTÜREL ve ARKEOLOJİK
DEĞERLER
Çorlu Trakya’nın merkezi kesiminde bulunur. Dolayısıyla
Trak göçleriyle birlikte yerleşmeye açıldığı şüphesizdir.
Çorlu’da bulunan başlıca tarihi eserler:
Çorlu Kalesi: Orta çağdan kalma bir kaledir. Bizanslılar
döneminde yapılmıştır. İstanbul’a giden yol üzerinde en büyük
engeli teşkil ettiğinden sık sık kuşatmalara maruz kalmıştır.
l. Murat zamanında Osmanlı topraklarına katılan kale yıktırıldığından
askeri önemi kalmamıştır. Çorlu’nun kuzeyinde yer alan bu kaleden
bazı sur kalıntıları ayaktadır.
Süleymaniye Camii : Çorlu’da en önemli tarihi eser
Süleymaniye Camii’dir. Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1521’de
yaptırılmıştır. Caminin mimarı Acem İsa’dır. Ana mekan tek kubbeli,
cemaat mahfeli ise üç küçük kubbe ile örtülüdür. İlk yapıldığında
22 odalı medresesi de bulunan bu camii, Camii Kebir adıyla da
anılmaktadır.
Fatih Camii: Fatih devri mimarı eseri olduğu bilinmesine
karşılık, yapılış tarihine ait kesin bilgiler yoktur. Caminin
hemen yanında Fatih Çeşmesi diye adlandırılan ve Fatih devrinin
mimari özelliklerini taşıyan bir çeşme vardır.
İDARİ YAPI ve NÜFUS
Çorlu 1830’da Rumeli Beylerbeyliği kaldırılıp, Edirne
vilayeti kurulunca, Çorlu bu vilayetin Tekirdağ sancağına bağlı
bir kazası haline getirildi. 1870’te vilayetler örgütünün ıslahı
sırasında durumunu olduğu gibi korudu.
Çorlu ilçesi, idari yönden 12 mahalle ( Hatip, Hıdır
Ağa, Nusratiye, Kazımiye, Reşadiye, Muhittin, Sağlık, Silahtar
Ağa, Cemaliye, Şeyh Sinan, Camiatik, Kemalettin.),
5 belde (Ulaş, Velimeşe, Marmaracık, Misinli, Yenice
), 17 köyden oluşmaktadır.
1877 – 1878 Osmanlı – Rus Savaşı, bunu izleyen Balkan
ve l. Dünya Savaşlarında, elden çıkan topraklardan başlayan göçler,
Çorlu’nun nüfus ve yerleşme yapısını büyük ölçüde değiştirmiştir.
1934’de Romanya ile anlaşılarak 50.000’ e yakın Türk, ülkeye getirilmiştir.
Çorlu’da bir mahalle “Reşadiye Mahallesi” bu göçmenlerin yerleşmeleri
için ayrılmıştır. Yine 1989 – 1990 yıllarında Bulgaristan’da yerlerinden
oynatılan soydaşlarımızdan yaklaşık 15 bini Çorlu’ya yerleşmiştir.
Çorlu’da şehirleşme 1970’lerden itibaren hız kazanmıştır.
Çorlu özellikle 1990 sonrası, hızla artan bir sanayi ile Türkiye’de
en fazla göç alan yerlerden biri haline gelmiştir.
Yıllar itibariyle ilçe nüfusunun gelişimi aşağıdaki
tabloda gösterilmiştir.
|
YILLAR |
TOPLAM
|
ŞEHİR
|
KÖY
|
TOPLAM NÜFUSA
ORANI (%) |
NÜFUS
YOĞUNLUĞU |
| ŞEHİR |
KÖY |
| 1980 NÜFUS |
77.921 |
47.086 |
30.835 |
60,42 |
39,58 |
69 |
| 1985 |
NÜFUS |
89,124 |
59.107 |
30.017 |
66,32 |
33,68 |
79 |
| ARTIŞ HIZI (‰) |
26,87 |
45,47 |
-5,37 |
|
|
|
| 1990 |
NÜFUS |
104.303 |
74.681 |
29.622 |
71,60 |
28,40 |
110 |
| ARTIŞ HIZI (‰) |
31,45 |
46,77 |
-2,65 |
|
|
|
| 2000 |
NÜFUS |
179.033 |
141.525 |
37.508 |
79,05 |
20,95 |
199 |
| ARTIŞ HIZI (‰) |
54,01 |
63,91 |
23,60 |
|
|
|
ÇORLU OKUL-ÖĞRETMEN-ÖĞRENCİ BİLGİLERİ
|
OKUL TÜRLERİ |
OKUL
SAYISI |
ÖĞRETMEN
SAYISI |
ÖĞRENCİ
SAYISI |
| Bağımsız Anaokulu |
1 |
2 |
30 |
| Anasınıfı
|
35 |
51 |
907 |
| İlköğretim Okulu |
45 |
734 |
24280 |
| Lise |
3 |
95 |
2042 |
| Anadolu Lisesi |
1 |
39 |
917 |
| Endüstri Meslek Lisesi
|
1 |
69 |
1280 |
| Teknik Lise |
1 |
- |
76 |
| Kız Meslek Lisesi |
1 |
28 |
451 |
| Anadolu Meslek Lisesi
|
1 |
15 |
145 |
| Ticaret Meslek Lisesi
|
1 |
28 |
1526 |
| İmam Hatip Lisesi |
1 |
7 |
59 |
| Çok Programlı Lise |
2 |
11 |
132 |
| Özel Lise |
1 |
19 |
99 |
| Dershane |
7 |
- |
- |
| Muh.Kurs |
6 |
- |
- |
| M.T.S.K. |
7 |
- |
- |
| Yurtlar |
4 |
- |
- |
MAHALLİ İDARELER
Çorlu İlçesinin biri ilçe merkezi, beş belde (Ulaş,
Velimese, Marmaracak, Misinli, Yenice) olmak üzere altı belediye
teşkilatı vardır.
EĞİTİM – KÜLTÜR :
Çorlu ilçesinde ilk ortaokul 1939-1940, ilk lise
ise 1959 yılında, Endüstri Meslek Lisesi ise 1969-1970 yılında,
Çorlu Kız Meslek Lisesi ise 1945-1946 yılında açılan Akşam Kız
Sanat Okulunu da bünyesine alarak 1959 yılında öğretime başlamıştır.
Çorlu Halk Eğitimi Merkezi ise 1973 yılında faaliyete geçerek
Çorlu ilçesinin yaygın eğitim faaliyetlerine yönelik mesleki ve
genel bilgi kursları, sosyal ve kültürel kurslar açmaktadır.
Çorlulu ev hanımlarının çabası ve birleşmeleri ile
Çorlu Şucaattın İlkokulunun bahçesinde hizmet vermeye başlayan
Halk Kütüphanesi bugün yeni binasında okuyuculara hizmet vermektedir.
Kütüphanede toplam 12.945 kitap bulunmaktadır.
Çorlu’da Belediye Sarayında 300 kişilik bir tiyatro
salonu ayrıca Çorlu Belediyesi’nin yaptırmakta olduğu bir antik
tiyatro inşaatı sürmektedir. Bunların yanında okul ve diğer kurumlara
ait salonlar ile kültür-sanat ve sosyal faaliyetler yoğunluk kazanmaktadır.
Çorlu, Tekirdağ ilçeleri içinde okur yazar oranı
% 98’lik oran ile ilk sıraları. Ayrıca yüksek okul ve fakülte
bitirenlerin oranı %4,34’tür.
İlçede bugün 36 anasınıfı, 45 ilköğretim, 13 lise
ve dengi okulun yanı sıra Trakya Üniversitesine bağlı Çorlu Mühendislik
Fakültesi ile bir Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır.Ayrıca Trakya’nın
en fazla özel okuluna sahip olan yer yine Çorlu ilçesidir.
İlçede 5 genel lise, 1 Anadolu Lisesi (Mehmet Akif
Anadolu Lisesi) , 1 Meslek Lisesi (M.Rüştü Uzel End. Meslek Lisesi
) 1 Anadolu Meslek ve Kız Meslek Lisesi, 1 Ticaret Lisesi ,1 İmam
Hatip Lisesi, 1 Çıraklık Eğitim Merkezi, 7 Özel Dershane, 7 Bilgisayar
Kursu, 9 Sürücü Kursu 4 İngilizce, 1 adet Stilistlik kursu bulunmaktadır.
Ayrıca öğrencilerin barınacağı 4 öğrenci yurdu da bulunmaktadır.
Çorlu ilçesinde ilköğretimde 24.906, liselerde ise
7.390 öğrenci eğitim görmektedir. İlçede toplam 1157 öğretmen
görev yapmaktadır.
SAĞLIK HİZMETLERİ:
Çorlu, sosyal-ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksekliği
Sağlık hizmetleri veren kurumlarının çokluğunu sağlamıştır. Çorlu’da
başlıca sağlık kuruluşları : Devlet Hastanesi, Askeri Hastane,
Verem Savaş Dispanseri, Sosyal Sigortalar Kurumu Dispanseri, Vatan
Hastanesi (özel), Şifa Hastanesi (özel) ve 13 Sağlık Ocağı bulunmaktadır.
1965 yılında 50 yataklı Doğum Evi olarak faaliyete
geçen Çorlu Devlet Hastanesi yapılan ek bina ile 200 yatak kapasitesine
ulaşmıştır. Diğer taraftan 250 yataklı Sigorta Hastanesi inşaatı
sürmektedir.
EKONOMİK DURUM:
Çorlu ilçesi, tarım alanlarının genişliği ve tarım
çiftliklerinin çokluğu ile dikkati çekmektedir. İlçemizin toplam
arazi 94.000 hektardır. Bu arazinin 655.205 dekarı (%68.97) işlenen
tarım arazisi, 294.795 dekarı ( % 31.03 ) tarım dışı arazi 34.268
dekarıda çayır, mera arazisidir. Tarla arazisinde en yaygın ekilişe
yapılan bitkisel ürünler buğday, ayçiçeği, arpa, karpuzdur. Buğday
40.500 hektar, Ayçiçeği 18.500 hektar, Arpa 4.500 hektar alanda
ekilmekte olup; buğday üretimi 194.400 ton, Ayçiçeği üretimi 30.600
ton, Arpa üretimi 37.000 civarındadır. Ayrıca Karpuz üretimi yaygın
bulunmaktadır. İlçede tarımda kullanılan 2660 traktör, 155 adet
biçer döver bulunmaktadır. Traktör başına düşen arazi miktarı
264 dekardır.
Tarımsal üretimin önemli bir kolunu oluşturan hayvancılık,
ise İlçemiz çiftçilerin ikinci önemli gelir kaynağını oluşturmaktadır.
İlçemizde 3.623 adet dana-buzağı, 4.427 adet inek, 2 adet boğa
olmak üzere toplam büyük baş hayvan mevcudu 8.052 adettir. Küçük
baş hayvan mevcudu ise 14.100 adet koyun 500 adet keçi olmak üzere
toplam 14.600 adettir.
SANAYİ:
Çorlu ilçesi, Tekirdağ ilindeki sanayileşmenin en
hızlı geliştiği bir bölgedir. DPT verilerine göre ilçelerin sosyo-ekonomik
gelişmesi açısından Çorlu İlçesi, Türkiye’de 16’ncı sırada yer
almaktadır.
İlçemizde iki adet küçük sanayi sitesi mevcut olan
Çorlu’nun E-5 karayolu, İstanbul kısmında kurulan 486 iş yeri
bulunan yeni sanayi sitesinde 6-7 bin civarında kişinin çalıştığı
temel atma işleri devam eden ikinci etap 650 işyerinin daha hizmete
girmesiyle toplam 15.000 kişiye iş imkanı sağlanacaktır. Ayrıca
sitede idare binası, toplantı ve düğün salonu, Çıraklık Eğitim
Okulu (16 derslik uygulama atölyesi) ,iki adet banka şubesi, acenta
blokları ve camii gibi soyal tesisler mevcuttur.
Çorlu’da toplam 454 sanayi kuruluşu bulunmakta olup,
tekstil, boyama fabrikalarının işgücü bakımından ezici bir çoğunlukla
ilk sırayı almaktadır. D-100 Edirne yolu Çerkezköy özellikle TEM
bağlantısının olduğu alanda ve Türkgücü köyü yolu civarında tekstil
fabrikalarının yoğunlaştığı görülmektedir. Ikinci sırada toplam
3.567 çalışanı ile deri, deri konfeksiyon ve ayakkabı fabrikaları
gelmektedir. Ayrıca kürk-süet üretiminin Türkiye’deki merkezi
Çorlu’dur.1038 çalışanı ve %3.44 iş gücü payı ile üçüncü sırayı
alan ayçiçeği yağı ve margarin sanayi dalı halen mevcut olan büyük
kapasiteli tesisler bölgede üretilen ayçiçeğinin tamamını işleyecek
seviyededir. Aynı durum kağıt fabrikaları ,un fabrikaları ve elektronik
fabrikalar içinde geçerlidir.
Velimeşe ile Karamehmet köyü arasında ikibin dönümlük
bir arazi üzerine kurulu bulunan Avrupa Serbest Bölgesi’nde 150
fabrika ve 25.000 kişiye istihdam sağlanacaktır.
ÇORLU TİCARET VE SANAYİ ODASI
Çorlu Ticaret ve Sanayi Odası; Türkiyenin ilk odalarından
biridir. Edirne Vilayeti Salnamelerinde Çorlu’da 1870’den itibaren
Ziraat Odası olduğu yazılmaktadır. 1307 ( 1891 ) Edirne Vilayeti
Salnamesinde Oda, Ticaret, Ziraat ve Sınaat odası olarak geçmektedir.
Bu salnameye göre oda yöneticileri; Reis Şakir Bey, Azalar; Hasan
Efendi, Garemet Efendi, Yanoko Efendi ve Arakel Efendi’den oluşuyordu.
Cumhuriyetin ilk yıllarında Oda, Ticaret ve Sanayi
Odası olarak faaliyetini sürdürmüştür. Daha sonra faaliyetine
ara verilen Oda, 1958’de yeniden kurulmuştur.
Kasım 1997’de 11 melek Grubu olan Odanın 3580 üyesi
bulunmaktadır.
ÇORLU DERİ ORGANİZE SANAYİ
BÖLGESİ
1996 tarihinde kurulmuş 132 hektardan oluşmaktadır.
Deri Organize Sanayi Bölgesinde 150 parsel mevcuttur. Bu parseller
üzerinde 107 fabrika faaliyet göstermektedir. Deri Organize Sanayi
Bölgesinde 2 tane arıtma tesisi mevcuttur.
ULAŞIM:
Arazinin düz olması kara ve demir yolu ulaşımına
büyük kolaylık sağlamaktadır. İlk çağlardan beri yoğun biçimde
kullanılan İstanbul-Edirne (D-100) karayolu hala işlek bir şekilde
kullanılmaktadır.
1993 yılında tamamlanan ve 1994 yılında Çerkezköy
yolu üzerinde bağlantısı sağlanan TEM otoyolunun hizmete girmesiyle
İstanbul-Çorlu arası oldukça kısalmıştır.
D.D.Y.ÇORLU TREN İSTASYONU
1870 yılında Avusturyalılar tarfından inşa edilmiştir.
1937 yılına kadar Fransız Demiryolu Şirketi tarafından işletilen
yol bu tarihten itibaren T.C.D.D.Y. işletmesine geçmiştir.
İstanbul-Edirne demiryolunun inşaatına 1869’da başlanmış:
yol 1888 yılında sefere açılmıştır. Bütün Trakya’yı katederek
İstanbul’u Avrupa’ya bağlayan demiryolunun Çorlu sınırlarında
kalan uzunluğu 20 km’dir.
8 Ağustos 1998 günü açılışı yapılan Çorlu Sivil
Hava Alanı, Atatürk Hava Limanı’nın yükünü oldukça hafifletmeyi
amaçlamıştır.
TURİZM:
Çorlu ilçesinin tarih öncesi ve tarih çağlarına
ait dönemleri incelendiğinde önemli bazı tarih eserlerinin bulunmasına
rağmen kültür-tabiat ve tarih varlık ve eserlerinin pek fazla
olmadığı görülmektedir.
İlçe D-100 İstanbul-Edirne Avrupa yolunun üzerinde
olması ve yine İstanbul-Avrupa Tren yolunun hemen yanından geçmesi,
Çorlu Sivil Havaalanın açılması kısacası transitler geçiş noktasında
olması nedeniyle yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeri sayılabilir.
Ayrıca ilçede sanayinin son derece ileri bir noktada olması bu
hareketliliği önemli derecede arttırmıştır.
Çorlu’da her yıl Ağustos ayının ikinci haftasında
Çorlu Kültür ve Sanat Festivali (Toplu sünnet şöleni, Kent Fuarı
ve Festivali), Eylül ayının II. haftasında Trakya Tarım Fuarı
düzenlenmektedir.
Mesire yerlerinden en önemlisi Çorlu Orman Korusu
olup İstanbul-Edirne (D-100) karayolu üzerinde olup Çorlu ilçe
merkezine 8 km uzaklıktadır.
Kaynak:Tekirdağ Valiliği
www.tekirdag.gov.tr