|
Tekirdağ Türkiye'nin Kuzeybatısında, Marmara Denizinin kuzeyinde tamamı
Trakya topraklarında yer alan üç ilden biri, ayrıca Türkiye’de iki
denize kıyısı olan altı ilden biridir. 6.313 km² yüzölçümüne sahip İI
doğudan İstanbul, kuzeyden Kırklareli, batıdan Edirne, güney-batıdan
Çanakkale, güneyden Marmara Denizi ile çevrilidir. Kuzeydoğudan
Karadeniz 'e 2,5 km’lik bir kıyısı vardır.
Ergene Havzasının güney kesimindeki en büyük kent olan Tekirdağ, Güney
Ergene yöresinden ve kuzeyden gelen yolların Marmara denizine
ulaştıkları yerde, geniş bir körfezin kıyısına kurulmuştur.
JEOLOJİK YAPI
Tekirdağ'ın jeolojik yapısı oldukça gençtir. I. zamanda il alanı
denizlerle kaplı iken, günümüzdeki görüntüsünü IV. zamanda almıştır.
Anadolu ve Trakya yükselirken, Ege Marmara ve Karadeniz havzaları
alçalmıştır. Topraklar genel olarak kil içeren ve çimentolaşmış
grelerden oluşur.
DEPREM DURUMU VE TEKTONİK
Tekirdağ; Karlıova'dan başlayan yaklaşık 1.200 km boyunda 100-15.000 m
genişliğinde pekçok sayıdaki faylardan oluşan Kuzey Anadolu Fay (KAF)
sonu yakınında yer almaktadır. (15-25 km). Tekirdağ İl sınırları
içerisinde depreme neden olabilecek faylar; Saroz - Gaziköy fayı ile
Marmara Denizi’nde bulunan çukurlukların kenarlarında yer alan fay
parçalarıdır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 18.04.1996 tarihli
"Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası" na göre Şarköy, Mürefte ve Barbaros
1. Derece deprem bölgesinde kalmaktadır.
YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ
Balkan yarımadasının güneydoğu kesiminde yeralan Trakya bölgesinde
farklı morfolojik üniteler vardır. Tekirdağ bölgesinde bu morfolojik
ünitelerden dağlık olanları kuzeydeki Istranca (Yıldız) dağlık kütlesi
ile güneydeki Ganos (Işık) ve Koru dağlarıdır. Bu iki dağlık arazi
arasında, Ergene ırmağının kolları ile yarılmış, hafif , orta ve bazen
dik eğimli peneplen arazileri ile güney ve yer yer orta kısımlarda
yeralan yüksek tepelik ve eğimli yamaç araziler bulunmaktadır.
Tekirdağ İli Fiziki Haritası
DAĞLAR
İlin en önemli yükseltisini oluşturan Tekir Dağları, Tekirdağ
kentinin 12 km güneyinde Kumbağ' dan başlar, Gelibolu kıstağına kadar
bir sıra halinde (60 km) uzanır. En yüksek yeri Ganos (Işık) dağıdır.
İlin doğu kesimi daha az yüksektir. Hafif dalgalı düzlükler üzerinde
bazı sırtlar görülür. Bunlardan biri, Çorlu çevresinde; doğu-batı
doğrultusunda uzanır. Ergene havzasını sınırlayan ve bir su bölümü
çizgisi görevi gören bu sırt, doğuda Istranca batıda Tekirdağ eteklerine
kavuşur. Istrancalar (Yıldız Dağları), Çerkezköy'de baslar ve kuzeye
gittikçe yükselir.
OVALAR
İç kesimlerde akarsuların geniş tabanlı vadilerini kaplayan geniş
ve bereketli ovalar yer alır. Bunların en önemlileri Çerkezköy'den
başlayarak batı yönünde, Ergene yatağı boyunca giderek genişleyen Ergene
Ovası ile Ergene nehrine akan Hayrabolu ve Çene (Besiktepe) derelerinin
alüvyon yatakları boyunca uzanan Hayrabolu ve Çene Ovalarıdır.
Marmara kıyıları boyunca uzanan dar ve küçük kıyı ovaları, akarsuların
getirmiş olduğu materyallerin kıyı boyunca birikmesi sonucu oluşmuştur.
AKARSULAR
Tekirdağ, Ergene havzasında yer almakla birlikte, bitki örtüsü,
yağış, jeolojik yapının yetersizliği nedeniyle seyrek ve az akarsu ağına
sahiptir. Akarsuların debi ve rejimleri düzensiz olup, yağış miktarı ve
rejimiyle orantılıdır. Yazın, suları azalarak kurumakta, kışın ise yağış
ve kar erimeleriyle çoğalmakta, hatta taşmaktadır. İI akarsuları Saroz
Körfezi, Marmara Denizi ve Karadeniz'e dökülür. İlimizin önemli
akarsuları Ergene Irmağı ile Çorlu, Hayrabolu, Işıklar, Olukbaşı ve
Gölcük dereleridir.
KIYI ŞEKİLLERİ
Tekirdağ güney sınırı boyunca uzanan Marmara Denizi'nde 133 km kıyısı
bulunmaktadır. Ayrıca Karadeniz'in de 2.5 km kıyısı vardır. Marmara
kıyıları, dar ve küçük kıyı ovaları bir tarafa bırakılacak olursa
genellikle yüksek kıyılardır. Tekirdağ kıyılarının tek doğal limanı
Marmaraereğlisi'dir. Burası bir yarımada konumundadır. Doğusundaki
Marmaraereğlisi limanı 1.600 m çaplı bir yarım daire biçimindedir. Ağzı
poyraza açık, diğer rüzgarlara kapalıdır. Şiddetli lodos ve batı
rüzgarlarından korunmak için teknelerin sığındığı bir limandır
Tekirdağ ilinin, Karadeniz kıyısındaki Kastro (Çamlıkoy) körfezinden
Çilingoz koyuna kadar uzanan sahil şeridi yüksek ve dik falezli bir
görünüme sahiptir.
MARMARA DENİZİ
Tekirdağ körfezi derinliği 100 m'yi geçmez. Self denilen sığ bir
denizdir. Deniz bitkileri ve hayvanları bakımından zengindir. Körfez
Kumbağ'dan batıya çekilecek çizginin güneyinde 1.000 m'den fazla
derinleşir. Balıkçılar buraya kanal veya com demektedirler. Balık
sürüleri ve asıl akıntılar buradan geçer.
İKLİM
Sıcaklık ortalamaları ve genel nemlilik indisleri göz önüne
alınırsa, Tekirdağ ili iklimi, ılıman yarı nemli olarak nitelenir. Kıyı
kesiminden iç kesimlere girildikçe denizden uzaklığın ve yükseltinin
etkisiyle sıcaklık ve yağış değerlerinde küçük farklılaşmalar görülür.
Marmara Denizi kıyısı boyunca, yaz mevsimi sıcak ve kurak, kış mevsimi
ise ılık ve yağışlı geçen Akdeniz ikliminin özellikleri görülür. Ancak,
Karadeniz ikliminin etkisiyle yaz kuraklığı hafiflemiştir. Kış
mevsiminde kar yağışları olağandır. İç kesimlere girildikçe yaz mevsimi
daha kurak, kış mevsimi daha soğuk geçen yarı karasal iklim özellikleri
belirginleşir.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Tekirdağ’ın kuzeyinde Saray'a doğru uzanan Istranca kütlesinin kuzey
yamaçları daha fazla yağış alması nedeniyle kayın ormanları ile
kaplıdır. Bu kesimde ormanaltı örtüsünü orman gülleri (Rhododendron)
olusturur. Güney yamaçlara ve daha güneye doğru inildikçe, yağışın
azalmasına bağlı olarak, kayının yerini meşe ve gürgenin aldığı görülür.
Ergene havzasına doğru inildiğinde ise yerleşim alanları yakınlarında
seyrek olarak meşe, gürgen, karaçalı ve karaağaç toplulukları göze
çarpmaktadır. Bu küçük ağaç toplulukları, Trakya’nın iç kesimlerinin
step alanı olmadığının bir kanıtıdır. Trakya bölgesi, tarım arazisi
kazanmak amacıyla ormanların tahribi sonucu, bugünkü step arazisi
görünümünü kazanmıştır. (Antropojen step) Bu kısımda yer alan taban
arazilerde ve vadilerde kavak ve söğüt türleri yaygındır.
Güneydeki Ganos dağlarının kuzey yamaçlarında gürgen, meşe, ıhlamur
ağaçları ve sık bir ormanaltı örtüsü hakimken, güney yamaçlarda yağışın
azalması nedeniyle kuru ormanlar ve maki toplulukları yer almaktadır.
Koru dağlarında ise meşe ve kızılçam ormanları ile maki toplulukları
hakim durumdadır.
Kaynak:
Tekirdağ Valiliği Web Sitesi
www.tekirdag.gov.tr
|
