İlimiz İstanbul İline komşu olması nedeniyle sanayinin ve yazlıkçıların yoğun akımına uğramış, bunun sonucunda Çorlu ve Çerkezköy İlçelerinde sanayi kuruluşları artmış ve Marmara sahili İl sınırları içerisinde ikincil konutlar yapılmıştır. İl’in Marmara Denizinde 133 km kıyısı olup, bu kıyı şeridinde Kumbağ-Gaziköy arasındaki 40 km’lik bölümü hariç olmak üzere diğer bölümlerinde kıyıdan içeriye doğru 500-1000 metrelik kuşakta yoğun bir ikincil konut ağı oluşmuştur. Bu ikincil konutların oluşturduğu site sayısı 300 ve konut sayısı yerleşim birimlerindeki hariç 15.000 adet civarındadır. Sahil boyunca bu siteler yanında mevcut olan otel-motel, sosyal tesis ve diğer yapılaşmalar sonucu özellikle yaz aylarında Marmara Denizinde evsel kökenli kirlilik artmaktadır.

Çorlu ve Çerkezköy İlçelerinde hızla gelişen sanayi sonucu kıta içi sularımızdan olan Çorlu deresi ve Ergene nehrinde su kirliliğini ön plana çıkarmaktadır. İlde mevcut olan sanayi kuruluşundan büyük bir kısmı Çorlu ve Çerkezköy ilçelerindendir. Bu fabrikalardan birinci derecede kirletme riski olan 114 adet deri fabrikası, 250 adet tekstil fabrikası, 5 adet kağıt fabrikası her türlü atık sularını (arıtılmış/arıtılmamış) Çorlu deresi ve Ergene nehrine deşarj etmektedirler. İl genelinde Çorlu deresi ve Ergene nehri kirliliği, Marmara Denizi kirliliği tuğla fabrikaları toprak alım yerleri, belediye çöp depolama yerleri, belediye kanalizasyon atıkları, sanayi kuruluşları arıtma çamurları, gürültü ve sanayi kuruluşlarının hızla artması başlıca çevre sorunlarını oluşturmaktadır.

Hava, su, toprak, gürültü ve katı atıklardan kaynaklanan tüm kirliliklerin görülmesi çevre sorunları açısından ülkemizdeki diğer İl veya bölgelerden ayrı bir konuma Tekirdağ İlini getirmektedir. Tarıma dayalı İlde yeşil alanın az oluşu, geçmiş yıllarda sık rastlanan anız yangınları erozyonu hızlandırmaktadır. İlin turizm merkezi ilan edilen Şarköy İlçesinde alt yapının tamamlanmamış olması özellikle yaz aylarında nüfusun dört katına kadar çıkması çevre sorunlarını beraberinde getirmektedir. Turizm merkezi dışındaki Kumbağ bölgesindeki faaliyetini sürdüren 12 adet tuğla fabrikasının toprak alım yerleri ve tuğlaların nakli turizmin olumsuz etkilenmesine sebep olmaktadır. Yerleşim birimlerinde hızlı kentleşme, özellikle Çorlu, Çerkezköy ve Muratlı İlçelerinde sanayileşme, Malkara İlçesinde hayvancılık sonucu kurulan süt işleme tesisleri ile il genelinde tarım alanlarında kullanılan zirai ilaçlar, yaz aylarında hızla artan turizm hareketi Çevre Master Planının hazırlanıp acilen uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu değerlendirmelerin ışığında Sanayi, Turizm ve Tarım kenti olan Tekirdağ İlinde;

1- SANAYİDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI

a) Çorlu Deresi ve Ergene Nehri kirlenmektedir.
b) Yer altı su kaynakları hızla tükenmektedir.
c) Doğalgazın ulaşmadığı bölgelerde hava emisyonları sorun olabilmektedir.
d) Arıtma tesisi çamurları ile tehlikeli atıkların düzenli depolama sahalarının
olmaması gelecete tehdit oluşturmaktadır.
e) Sanayi kuruluşları için ayrılmış sanayi bölgelerinin yetersizliği çarpık
sanayileşmeyi beraberinde getirmiş ve tesis sayısı hızla artmaya başlamıştır.
f) Tarım toprakları hızla yatırımcı lehine el değiştirmektedir.
g) Çorlu ve Çerkezköy bölgesindeki yoğun sanayileşme mevcut karayollarındaki ulaşımı olumsuz etkilemektedir.
h) Yoğun işçi ihtiyacı Çorlu ve Çerkezköy’de hızlı kentleşmeyi beraberinde getirmektedir.

2- TURİZMDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI

a) İkincil konutlarda nihai arıtma ile sonuçlanacak kanalizasyon sistemi bulunmaması ve evsel atıkların fosseptiklerde toplanması Marmara Denizine deşarjlara neden olmakta bunun sonucu Marmara Denizi kirliliği İl sınırları içerisinde özellikle yaz sezonunda artış göstermektedir.
b) Hazırlanmış genel bir çevre düzeni planı olmadan imar edilen konutlar görsel kirliliği arttırmakta , halkın günübirlik denizden istifadesini ortadan kaldırmaktadır.
c) D-110 İstanbul-Tekirdağ karayolu üzerinde çöplerin toplanması zorunluluğu sezon boyunca çöp ve çöpten kaynaklanan olumsuzlukları beraberinde getirmektedir.
d) Devlet Karayolları özellikle hafta sonları tafiğe yetersiz kalmakta, can ve mal kaybına neden olmaktadır.

3- TARIM ALANLARINDAKİ ÇEVRE SORUNLARI

a) Zirai ilaçlarla yapılan sürekli ilaçlamalar ve gübre kullanımı toprak yapısının bozulmasına neden olmaktadır.
b) Anız yakılması sonucu ekolojik denge, yeşil alanlar ve hava emisyonları etkilenmektedir.
c) Tarım topraklarındaki erozyon önemini korumaktadır.
d) Zirai mücadele ilaçlarının yağmur suları ile taşınması sonucu kıta içi yüzeysel sular ile içme, kullanma ve sulama amaçlı göletlerde su kalitesi değişmektedir.

Bu çevre sorunları dışında;

a) Şehir merkezi ve yerleşim alanlarında nihai arıtma ile sonuçlanan kanalizasyon sistemlerinin bulunmaması evsel kökenli kirliliği,
b) Usulüne uygun çöp depolama sahalarının olmaması çöp sorununu,
c) Isınmada kullanılan katı yakıtlar kısmi hava kirliliği,
d) Isı ve ses yalıtımının yeterli olmaması sonucu gürültü kirliliği,
e) Düzensiz yapılaşma görsel kirliliği, oluşturmaktadır.

ÇEVRESEL DENETİM VE ÇALIŞMA FAALİYETLERİ 1- HAVA KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR

İl merkezinde kullanılan yakıtların öncelikle özelliklerinin belirlenmesi amacıyla İlimiz Merkez ve Malkara ilçeleri ile İstanbul ilindeki kömür ocaklarından 1993, 1994, 1995, 1996, 1997 ve 2000 yıllarının yaz dönemlerinde toplam 157 kömür numunesi alınarak MTA Genel Müdürlüğü ve İTÜ’nde analizleri yaptırılmış, kış sezonu boyunca yakılacak kömür özellikleri her yıl Mahalli Çevre Kurulu kararları ile tesbit edilip ayrıca satışı ve yakılması yasak kömürler belirlenmiştir. 2000 yılında da İlimizde faaliyette bulunan tüm kömür ocaklarından çıkan kömürlerin resmi olarak numuneleri alınıp, analizlerinin resmi kurumlarda yaptırılarak uygun olanlar için İl Çevre Müdürlüğünden Uygunluk Belgesi almaları istenmiş olup, 2000 yılı sonu itibariyle 37 kömür ocağına uygunluk belgesi verilmiştir. Hava kirliliği ölçümlerine günlük olarak devam edilmiş, il merkezinde değerlerin Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği uzun vade ve kısa vade değerlerini aşmaması sağlanmıştır. ·Sanayi kuruluşlarından kaynaklanan hava kirliliğinin denetimi için seyyar BACA GAZI ÖLÇÜM CİHAZI temin edilerek rutin denetimler yapılmaktadır. · Bugüne kadar 146 sanayi kuruluşuna Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile EMİSYON İZNİ verilmesi kararlaştırılmıştır.

2- EGZOS GAZI ÖLÇÜMLERİ

15 Temmuz 1994 tarihinde başlayan egzos gazı ölçümlerinde bugüne kadar toplam 180.935 aracın egzos gazı ölçümü gerçekleştirilmiştir. 2 adet benzinli, 1 adet dizel egzos gazı ölçüm cihazı alımı yapılarak biri sabit diğeri seyyar iki ölçüm istasyonu oluşturularak merkez ilçe, ilçe, belde ve köylerde egzos gazı ölçümlerine devam edilmektedir.

3-SU KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK

·1992 yılı sonunda 10 adedinde arıtma tesisi olan sanayi kuruluşlarında arıtma tesisi sayısı 2000 yılı sonu itibariyle 130’a yükselmiş olup, 2 adet sanayi kuruluşunun arıtma tesisi inşaat devam etmektedir. ·3 adedi toplu arıtma olmak üzere bu arıtma tesislerinde su kirliliği yaratan 343 fabrikanın atıksuları arıtılmaktadır. ·100 adet sanayi kuruluşuna Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile DEŞARJ İZİN BELGESİ verilmiştir. İlimiz sınırları içerisinde endüstriyel atıksuyu bulunan sanayi kuruluşlarının sadece 2 adedi haricinde tümünün müstakil veya merkezi arıtma tesislerinde atıksularının arıtılmış olmasına rağmen derelerimizde yoğun bir kirlilik tesbit edilmiştir.

Bu durum arıtma tesislerinin ne derece verimli olduğu konusunda fikir vermekte, ayrıca yerleşim bölgelerinden kaynaklanan evsel nitelikteki atıksular ve bölgenin tarıma dayalı üretimi de gözönünde bulundurulursa, zirai ilaçlar ve kimyevi maddelerin bölgeye olan olumsuz etkilerinin boyutları ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple bölgedeki yerleşim merkezlerinin evsel nitelikteki atıksularının bölgelere göre müstakil veya tüm yerleşim merkezlerinin atıksularını toplayarak arıtacak kapasitede bir nihai arıtmanın gerekliliği, sanayi kuruluşlarındaki mevcut arıtma tesislerinin verimli çalıştırılması konusunda yaptırımların uygulanması, bu konuda sektörlere göre hazırlanan atıksu deşarj standartlarının iyileştirilmesinin gerekliliği, tarımdan kaynaklanan zirai ilaç ve kimyasalların verdiği kirlilik konusunda yöre halkının bilgilendirilmesi, tarımda çevreye en az olumsuz etkide bulunacak zirai mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması, bu konuda sınırlama ve yaptırımların arttırılması gerekliliği gündeme gelmektedir.

4-GÜRÜLTÜ KONTROLU ÇALIŞMALARI

·Özellikle yaz aylarında turizmin canlandığı dönemlerde gürültü kirliliğinde olan artışların önlenmesine yönelik denetim çalışmaları devam etmektedir. Kurallara uymayan işyerlerine idari para cezası ile kapatma cezaları verilmektedir. Özellikle Kumbağ belediyesi ile şehir merkezinde gürültü kontrol çalışmaları yapılmaktadır. · İl’in gürültü haritası çıkartılarak Çorlu ve Tekirdağ Belediye Başkanlıklarına uygulanmak üzere gönderilmiştir.

5-DENİZ KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR

·Deniz kirliliğine sebebiyet veren yük gemileri denetlenerek gerekli işlemler yapılmaktadır. Bunun yanında foseptik suları denize desarj olan ikincil konutlar(yazlık konutlar) üzerinde yaz sezonu boyunca gerekli kontroller yapılmaktadır.

6-BÜYÜK KANAL PROJESİ

Marmara denizi sahilinde Sultanköy Tekirdağ arasındaki tüm yerleşim alanları ve ikincil konutların evsel atıklarını kanalizasyon sistemi ile taşıyıp arıtarak derin deniz deşarjı yapacak şekilde 1992 yılında projelendirilmiş projenin tüm Marmara sahilinde uygulanması durumunda Marmara Denizi kirliliği önlenmiş olacaktır.

7-ÇERKEZKÖY O.S.B. MERKEZİ ARITMA TESİSİ

Finansmanın tamamı OSB Müteşebbüslerinden karşılanan arıtma tesisi 21.000 m3/ gün kapasiteli, tevsii ile birlikte 36.000m3/gün kapasiteye ulaşan arıtma tesisi 1995 yılı Ağustos ayında devreye alınarak OSB içindeki sanayi tesisinin atıksularını arıtmaktadır.

8-ARITMA TESİSLERİ

İl genelinde mevcut 641 sanayi kuruluşundan üretimi sonucu atıksuyu oluşan 343 adet sanayi kuruluşunun atıksuları OSB merkezi arıtma tesisi, 2 adet Çorlu Deri Sanayicileri arıtma tesisi ve 127 adet münferit arıtma tesisinde arıtılmaktadır. 2 adet sanayi kuruluşunda da arıtma tesisi yapım çalışmaları fiilen sürmektedir.

9-ÇORLU DERESİ ISLAH ÇALIŞMASI

Çorlu’da bulunan deri fabrikalarının atıksuları 2 adet müstakil ve 2 adet merkezi arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra Çorlu deresine deşarj edilmesi sağlanmıştır. Derenin deri fabrikalarının bulunduğu kısım ile D-100 karayolu arasındaki bölüm için Islah Projesi geliştirilmiş ve 175 metrelik ilk bölüm çalışmalarına 11 Haziran 1994 tarihinden itibaren başlanarak ilk bölüm ıslah çalışması tamamlanmıştır. 1995 yılı içerisinde Kemerköprü’den menbaa yönüne doğru olan 360 metrelik kısım ihale edilmiştir. Finansman I. bölümdeki gibi Tekirdağ Valiliği Çevre Koruma Vakfı, Çorlu Belediyesi ve Deri Sanayicileri derneği tarafından karşılanmaktadır.

10- KATI ATIKLAR VE ÇÖP DEPOLAMA ALANLARI

Hızlı sanayileşme ve kentleşmenin yarattığı sorunlardan biri olan katı atıklar; - Evsel katı atıklar, - Tıbbi katı atıklar - Endüstriyel kökenli katı atıklar, olmak üzere sınıflandırılabilir. Geniş alana yayılmış olan yerleşim birimleri ve sanayi çöplerinin belediyelerce ayrı ayrı yerlerde toplanmaması, yönetmelik ve yönergelerdeki depolama koşullarına tam olarak uyulmaması yer altı su kaynaklarımızın kirletilmesi riski yanında sağlık ve gürültü sorunlarını da beraberinde getirmektedir. İl genelinde merkez, 8 ilçe ve 24 belde olmak üzere toplam 33 Belediye mevcut olup, bunlara ait geri kazanım ünitesi yoktur. Bu konuda yaptırılan çöp etüdünde bölgenin çöplerinin geri kazanıma müsait olmadığı, sadece depolama yapılabileceği anlaşılmıştır.

Tekirdağ merkez ilçe çöp depolama yeri ve İl genelinde oluşturulmak istenen Tehlikeli Atık Depolama Tesisi çalışmaları sürmektedir. Tıbbi atıkların ve sanayi atıklarının evsel atıklardan ayrı olarak depolanması zorunluluğu bölgemizde önem kazanmaktadır. Zira 131 arıtma tesisinin çalışır durumda olması arıtma çamurlarının depolanmasında tehlikeli atıklar yönetmeliğine uygun depolama alanı kurulması zorunluluğunu getirmektedir. Sonuç olarak tüm katı atık sorunlarının çözümlenebilmesi için nufüs ve sanayinin yoğun olduğu bölgelerde büyük çöp deponi sahaları ve tehlikeli atık deponi sahaları kurulmalıdır. Aksi takdirde İl genelindeki toprak kirliliğinin en üst seviyeye çıkması kaçınılmazdır.

İL ÇEVRE MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÖLÇÜM CİHAZLARI

1-Halk Sağlığı Laboratuvarı Bünyesindeki Atıksu Laboratuvarı

Her türlü atıksuyun Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği sektör bazında parametre değerlerini ölçebilecek cihazlarla donatılmıştır. Çevre Müdürlüğü’nün hizmet binası ve personel yetersizliği nedeniyle Halk Sağlığı Laboratuvarı bünyesinde finansmanı Çevre Kirliliğini Önleme Fonu ve Çevre Koruma Vakfı’nca karşılanarak oluşturulmuştur.

2-Seyyar Baca Gazı Ölçüm Cihazı

Sanayi kuruluşlarının rutin veya şikayete konu denetimlerinde kullanılmaktadır. Finansmanı Çevre Koruma Vakfı Başkanlığınca karşılanmıştır.

3- Egzos Gazı Ölçüm Cihazları

İki adet benzinli, 1 adet dizel olmak üzere 3 adettir.Merkezde sabit ve İlçelerde seyyar olarak ölçümler yapılmaktadır. Vakıf bünyesinden teknisyenler vasıtasıyla ölçümler yürütülmektedir.

4- Gürültü Ölçüm Cihazı

Çevre Koruma Vakfımızca 2 adet alınmış olup, personel yokluğu nedeniyle ölçümler Sağlık Müdürlüğü elemanları tarafından ölçümler sesli yayın yapan yerlerle, sanayi kuruluşları ve şehir merkezlerinde yapılmaktadır.

Kaynak:Tekirdağ Valiliği
www.tekirdag.gov.tr